Zatürre riskini azaltmak ve enfeksiyonlardan korunmak için dikkat edilmesi gereken kritik önlemler açıklandı.

Zatürre, özellikle risk grubundaki kişilerde ciddi sağlık sorunlarına neden olabiliyor. Hastalığın her zaman ateş ve öksürük gibi belirtilerle ortaya çıkmaması erken fark edilmesini güçleştirebiliyor. Aşıların güncel tutulması, hijyen alışkanlıklarına dikkat edilmesi ve solunum yollarını korumaya yönelik önlemlerin alınması, hastalık riskini azaltmada önemli rol oynuyor. Memorial Göztepe Hastanesi Göğüs Hastalıkları Bölümü’nden Prof. Dr. Dildar Duman, 12 Kasım Dünya Zatürre Günü kapsamında zatürreden korunmanın yollarını ve hastalığın erken belirtilerine karşı dikkat edilmesi gerekenleri anlattı.

Zatürre (pnömoni), akciğer dokusunun bakteri, virüs veya daha nadiren mantarlar nedeniyle gelişen enfeksiyonu olarak tanımlanıyor. Özellikle ileri yaştaki bireylerde, küçük çocuklarda, bağışıklık sistemi baskılanmış kişilerde ve kronik hastalığı bulunanlarda ağır seyredebildiğini belirten Prof. Dr. Dildar Duman, tanı ve tedavi imkanları gelişmiş olmasına rağmen zatürrenin dünya genelinde önemli bir halk sağlığı sorunu olmaya devam ettiğini söyledi.

Belirtileri yalnızca yaşlanmaya veya yorgunluğa bağlamayın

Zatürrenin sık görülen belirtileri arasında öksürük, ateş, balgam çıkarma, nefes darlığı, göğüs ağrısı ve belirgin halsizliğin bulunduğunu belirten Prof. Dr. Dildar Duman, hastalığın özellikle ileri yaştaki bireylerde yüksek ateş veya belirgin öksürük olmadan da gelişebileceğine dikkat çekti. Prof. Dr. Duman, "Ani dalgınlık, bilinç bulanıklığı, iştahsızlık, aşırı halsizlik ve günlük aktivitelerde belirgin azalma, zatürrenin ilk işaretleri arasında yer alabilir. Özellikle risk grubundaki kişilerin bu belirtileri yalnızca yaşlanmaya veya yorgunluğa bağlamaması gerekir. Öksürük ve nefes darlığının yanı sıra genel durumda açıklanamayan bir kötüleşme yaşanması halinde tıbbi değerlendirmeye başvurulmalıdır" dedi.

Zatürreden korunmada aşılar önemli rol oynuyor

Zatürreye karşı korunmanın temel adımlarından birinin yaşa ve kişisel risk durumuna uygun aşıların yaptırılması olduğunu belirten Prof. Dr. Duman, pnömokok aşısının pnömokok bakterisinin neden olduğu enfeksiyonlara karşı koruma sağladığını söyledi. Grip ve COVID-19 gibi solunum yolu enfeksiyonlarının da zatürreye neden olabildiğini ifade eden Duman, RSV’nin özellikle bebeklerde, ileri yaştaki bireylerde ve bazı kronik hastalığı bulunan kişilerde ciddi alt solunum yolu enfeksiyonlarına yol açabildiğini kaydetti.

Her öksürükte antibiyotik kullanmak doğru değil

Solunum yolu enfeksiyonlarının bir bölümünün virüslerden kaynaklandığını ve antibiyotiklerin virüslere karşı etkili olmadığını vurgulayan Prof. Dr. Duman, gereksiz antibiyotik kullanımının antibiyotik direncinin gelişmesine ve yan etkilere neden olabileceğini söyledi. Zatürre şüphesinde hastanın belirtilerinin, muayene bulgularının ve gerekli tetkiklerinin hekim tarafından değerlendirilmesi gerektiğini belirten Prof. Dr. Duman, antibiyotik gerekip gerekmediğine ve uygun tedaviye hekim tarafından karar verilmesi gerektiğini ifade etti.

Zatürre riskini azaltmak için bu 5 önleme dikkat

Zatürre riskini azaltmak için günlük yaşamda alınabilecek basit önlemlerin solunum yolu enfeksiyonlarından korunmaya katkı sağladığını belirten Prof. Dr. Dildar Duman, özellikle risk grubundaki kişilerin şu 5 önlemi düzenli olarak uygulaması gerektiğini söyledi:

  • Aşılarınızı zamanında yaptırın: Yaşa, kronik hastalıklara ve kişisel risk durumuna uygun aşılar hakkında hekiminizden bilgi alın.
  • Sigara ve elektronik sigaradan uzak durun: Tütün ürünleri kullanımı, solunum yollarının savunma mekanizmalarını olumsuz etkileyebilir.
  • El hijyenine dikkat edin: Ellerin sabun ve suyla düzenli yıkanması, enfeksiyon etkenlerinin yayılma riskini azaltır.
  • Kapalı ortamları düzenli havalandırın: Kalabalık ve yeterince havalandırılmayan ortamlarda enfeksiyon riski artabilir.
  • Kronik hastalıklarınızı kontrol altında tutun: KOAH, astım, diyabet ve kalp yetmezliği gibi sağlık sorunlarının düzenli takibi önem taşır.