Kayseri’nin Melikgazi ilçesinde bulunan ve Osmanlı döneminde barut yapımından tarıma kadar birçok alanda kritik rol oynayan Gesi güvercinlikleri zamana meydan okuyor.

Kayseri’nin Melikgazi ilçesi Gesi Mahallesi’ndeki tarihi güvercinlikler, yalnızca kuşların barınması ve tarımsal üretim için değil, Osmanlı Cihan Devleti döneminde barut yapımında kullanılan güherçilenin elde edilmesinde de önemli rol oynadı. Çevre ve Kültür Değerlerini Koruma ve Tanıtım Vakfı (ÇEKÜL) Kayseri İl Temsilcisi Prof. Dr. Osman Özsoy, bölgedeki güvercinliklerin yaklaşık 200-250 yıllık geçmişe sahip olduğunu belirterek, bu yapıların Anadolu’nun kültürel mirası ve ekonomik tarihi açısından büyük bir öneme sahip olduğunu söyledi.

Güvercin Gübresi Tarımda ve Barut Üretiminde Kullanıldı

Güvercinlerin geçmişte farklı amaçlarla kullanıldığını anlatan Prof. Dr. Osman Özsoy, elektrik ve buzdolabının olmadığı dönemlerde etinden ve tüyünden faydalanıldığını kaydetti. Güvercin gübresinin içerdiği azot ve potasyum nitrat bakımından oldukça değerli olduğunu vurgulayan Özsoy, özellikle Kapadokya bölgesindeki üzüm bağlarında ve Diyarbakır’da karpuz yetiştiriciliğinde bu gübrenin tercih edildiğini belirtti.

Osmanlı Döneminde Güherçile Üretimi

Osmanlı İmparatorluğu döneminde güvercin gübresinden elde edilen güherçilenin kara barut üretiminde temel hammadde olarak kullanıldığını belirten Özsoy, Konya ve Kayseri’de güherçile fabrikalarının bulunduğunu ifade etti. 2014 yılından itibaren haritalandırma ve tescil çalışmaları yapılan Gesi ve Koramaz Vadisi'ndeki bu tarihi yapılar, mimari özellikleriyle de dikkat çekiyor.