UNESCO Dünya Miras Listesi'ndeki Safranbolu'da tarihi konakların çatılarında yer alan geyik boynuzlarının asırlık anlamı ve İslamiyet öncesi Türk efsanelerine uzanan köklü geçmişi ortaya çıktı.

UNESCO Dünya Miras Listesi’nde yer alan Karabük’ün Safranbolu ilçesindeki tarihi evlerin ve konakların çatılarında bulunan geyik boynuzları, nazardan korunma inancının yanı sıra Türk efsanelerinden İslamiyet sonrası erenler kültürüne uzanan köklü bir kültürel mirası yansıtıyor.

Osmanlı döneminin mimari dokusunu ve yaşam kültürünü günümüze taşıyan Safranbolu’da, tarihi evlerin çatılarında sergilenen geyik boynuzları, geçmişten günümüze aktarılan inanışların izlerini taşıyor. Tarihçi-yazar Mehmet Kütükçüoğlu, geyik boynuzlarının evlerin çatılarında nazardan korunmak için kullanıldığını belirterek, Safranbolu evlerinin karşı karşıya olduğu en büyük tehlikelerden birinin yangın olduğunu söyledi. Geyik boynuzlarının Allah’a sığınma ve korunma dileğinin sembolü olarak çatılara asıldığını ifade eden Kütükçüoğlu, bazı evlerde ise "Ya Hafız" ve "Maşallah" yazılarının yanı sıra ibrik ve kuş figürlerinin de aynı amaçla kullanıldığını kaydetti.

Eski Türk İnanışlarında Geyiğin Yeri

Eski Türk inanışlarında geyiğin yerine değinen Kütükçüoğlu, geyiğin göksel yolculuklarda ve Gök Tanrı’ya ulaşmada önemli bir araç olduğunu, aynı zamanda yol gösterici bir mahiyet taşıdığını belirtti. Türklerin İslamiyet’i kabul etmesinin ardından geyik figürünün erenler ve derviş kültüründe de varlığını sürdürdüğünü aktaran Kütükçüoğlu, bölgedeki efsanelerin bu kültürel sürekliliği ortaya koyduğunu ifade etti.