Türk Kanser Derneği Sağlık Direktörü Ezgi Polat, prostat kanserinde erken tanının önemine dikkat çekerek erkeklerin sağlık kontrollerini ertelememesi gerektiğini vurguladı.

Prostat kanseri, erkeklerde en sık görülen kanser türlerinden biri olmasına rağmen özellikle erken evrelerde herhangi bir belirti vermeden ilerleyebiliyor. Türk Kanser Derneği Sağlık Direktörü Ezgi Polat, hastalığın yalnızca belirti ortaya çıktığında değerlendirilmemesi gerektiğine dikkat çekerek, kişinin yaşı, aile öyküsü ve diğer risk faktörlerinin dikkate alındığı kişiselleştirilmiş bir erken tanı yaklaşımının önemini vurguluyor.

Eylül Ayı Farkındalık ve GLOBOCAN 2022 Verileri

Eylül ayının prostat kanseri konusunda farkındalığın artırılması açısından önemli bir dönem olduğunu belirten Ezgi Polat, dünya genelinde prostat kanserinin önemli bir halk sağlığı sorunu olmaya devam ettiğini ifade ediyor. IARC’ın GLOBOCAN 2022 verilerine göre Türkiye’de 2022 yılında 17.274 yeni prostat kanseri vakası görüldü. Prostat kanseri, erkeklerde akciğer kanserinin ardından ikinci sırada yer aldı.

Yaş ve Aile Öyküsü Riski Artırabiliyor

Prostat kanserinde yaş en önemli risk faktörlerinden biri olarak öne çıkıyor. Birinci derece akrabalarında prostat kanseri bulunan erkeklerde ve bazı genetik özelliklere sahip kişilerde risk daha yüksek olabiliyor. Bu nedenle erkeklerin aile öykülerini bilmeleri ve kendi risk durumlarını hekimleriyle değerlendirmeleri büyük önem taşıyor.

2026 yılı itibarıyla Avrupa Üroloji Birliği’nin yaklaşımında da kişiselleştirilmiş ve risk temelli erken tanı ön plana çıkıyor. Ortalama risk grubundaki erkeklerde erken tanı görüşmelerinin 50 yaş civarında başlaması önerilirken, aile öyküsü bulunan erkeklerde daha erken yaşlarda değerlendirme yapılması gündeme geliyor. BRCA2 gibi bazı genetik risklerin bulunduğu kişilerde ise erken tanı değerlendirmesinin daha da erken yaşlara çekilmesi öneriliyor.

Ezgi Polat konuyla ilgili değerlendirmesinde, “Özellikle erkeklerin sağlık kontrollerini ertelememeleri gerektiğini düşünüyorum. Sağlık konusunda çekinmek, utanmak veya ‘bir şeyim yok’ düşüncesiyle kontrolü ertelemek, erken tanı açısından önemli bir fırsatın kaçırılmasına neden olacaktır” ifadelerini kullandı.

PSA Yüksekliği Tek Başına Kanser Anlamına Gelmiyor

PSA testi prostat kanserinin değerlendirilmesinde önemli bir araç olmasına karşın, PSA değerinin yüksek çıkması tek başına prostat kanseri olduğu anlamına gelmiyor. İyi huylu prostat büyümesi, prostat enfeksiyonu ve başka bazı durumlar da PSA seviyesinin yükselmesine neden olabiliyor. Bu nedenle PSA sonucunun kişinin yaşı, aile öyküsü, klinik bulguları ve hekim değerlendirmesiyle birlikte ele alınması gerekiyor.

Erken Dönemde Belirti Vermeyebilir

Uzmanların özellikle dikkat çektiği konulardan biri de erkeklerin yalnızca şikâyetleri olduğunda doktora başvurmamaları gerektiği yönünde. Prostat kanseri erken dönemde herhangi bir belirti vermeyebilir. İdrar yapmada güçlük, idrar akışında zayıflama, gece sık idrara çıkma, idrarda veya menide kan görülmesi gibi belirtiler ortaya çıktığında mutlaka hekime başvurulması gerekiyor. Ancak bu belirtilerin bulunmaması da prostat kanseri olmadığı anlamına gelmiyor.

Sağlıklı Yaşam Alışkanlıklarının Rolü

Düzenli fiziksel aktivite yapılması, sağlıklı vücut ağırlığının korunması, dengeli beslenilmesi ve tütün ürünlerinden uzak durulması genel sağlık açısından koruyucu bir yaklaşım oluşturuyor. Bununla birlikte herhangi bir besinin, vitaminin veya yaşam tarzı değişikliğinin prostat kanserini kesin olarak önlediği söylenemez.

Türk Kanser Derneği’nden Çağrı

Prostat kanserinde doğru yaklaşımın kişinin kendi risklerini bilmesi ve kendisi için uygun erken tanı planını hekimiyle birlikte oluşturması olduğunu ifade eden Ezgi Polat, Türk Kanser Derneği olarak prostat kanseri konusunda toplumsal farkındalığın artırılmasını, erkeklerin doğru bilgiye ulaşmasını ve sağlık kontrollerini zamanında gerçekleştirmesini önemsediklerini belirtiyor.

Polat, sözlerini şu çağrıyla tamamlıyor: “Unutulmaması gereken en önemli nokta; prostat kanserinde erken tanının tedavi seçeneklerini ve hastalığın seyrini olumlu yönde etkileyebilmesidir. Bu nedenle erkekleri risklerini öğrenmeye, sağlık kontrollerini ertelememeye ve prostat sağlığı konusunda hekimleriyle görüşmeye davet ediyorum.”