Odun Diye Satılan Üç Asırlık Cami

Samsun’da odun olarak yakılması için fırıncıya satılan üç asırlık ahşap cami, dönemin Ladik Kaymakamı Kadir Perçi’nin girişimiyle kurtarılarak Ambarköy Açık Hava Müzesi’ne taşındı. Perçi’nin talimatıyla 50 lira daha fazla verilerek satın alınan tarihi cami, bugün kültürel mirasın önemli örneklerinden biri olarak ziyaretçilerini ağırlıyor.

2009-2013 yılları arasında Ladik Kaymakamlığı yapan ve halen Tokat’ın Niksar ilçesinde görevini sürdüren Kadir Perçi’nin öncülüğünde, 2010 yılında Ambarköy Açık Hava Müzesi projesi hayata geçirildi. Proje kapsamında yapılan saha çalışmaları sırasında Samsun’un Salıpazarı ilçesine bağlı Yenidoğan köyündeki 300 yıllık ahşap caminin odun olarak kullanılmak üzere bin 400 liraya bir fırıncıya satıldığı öğrenildi. Durumun bildirilmesi üzerine harekete geçen Perçi, caminin 50 lira fazla verilerek satın alınmasını sağlayıp tarihi yapıyı yakılmaktan kurtardı.

Caminin değerini fark ederek hemen harekete geçtiğini belirten Kadir Perçi, "2010 yılında saha tarama ekiplerimizden özel idare müdürümüz Salıpazarı ilçesinde gezerken bir köyümüzde yeni yapılmış cami yanında 300 yıllık bir cami olduğunu bana telefonla bildirdi. Müdürümüz ‘Bin 400 liraya odun yapılmak üzere bir fırıncıya satılmış cami var’ dedi. Çok değerli gördüm. ‘Bin 450 lira ver, o camiyi al’ dedim. Camiyi de gidip yerinde gördük. Güzel bir camiydi. Belli bölümleri deforme olmuştu. Ekibimizle beraber bu caminin tescil işlemlerini yaptık. Bu projede Samsun Müze Müdürlüğü ile birlikte çalıştık. Bütün parçaları numaralandırarak arkeolog arkadaşlardan ve sanat tarihçilerinden teknik destek alarak Ambarköy Açık Hava Müzesinde cami olarak hazırladığımız yere taşıdık" dedi.

Samsun’un özellikle Canik Dağları’ndaki orman varlığı nedeniyle Osmanlı döneminde çok sayıda ahşap camiye ev sahipliği yaptığını dile getiren Perçi, görev yaptığı dönemde bu kültürel mirasın korunması için de çalışmalar yürüttüklerini söyledi. Perçi, "Samsun’da özellikle Canik Dağları’ndaki orman emvalinden dolayı son dönem Osmanlı’da çokça ahşap camiler yapılmıştı. Bu vesileyle Samsun’da büyüklerimize de başvurarak 80 caminin hem tescillenmesine hem de restore edilmesine vesile olduk. Bunlara ilişkin belgeseller hazırlandı. 80 cami restore edilmiş oldu. Salıpazarı’ndan getirdiğimiz bu camiye, Ladik’te yetişmiş Osmanlı dönemindeki büyük Şeyhülislam Mehmet Efendi’nin ismini verdik. Çünkü Ladik, Osmanlı döneminde önemli bir şehirdi Vezirköprü’yle beraber. Amasya, Kelkit Vadisi’nin başlangıcıdır. Amasya ili Osmanlı’da şehzade yetiştiren şehirdir. Osmanlı’nın şehzadeler yetiştirdiği şehirde Ladik de has toprağıdır Osmanlı’nın. Has bahçeleri vardır. Seferlerde hazırlık yapılırken, Ambarköy’e taşıdığımız bu ambarlarda ordu için hububat stokları yapılırdı. Biz bu yoldan yola çıktık ve bu kültürün yaşamasını istedik" diye konuştu.

14 bin metrekarelik alanda kurulan Ambarköy Açık Hava Müzesi’nin Osmanlı döneminin ahşap mimari özelliklerini yansıttığını belirten Perçi, projeyi yalnızca tarihi yapıların sergilendiği bir alan olarak değil, geçmişin yaşam kültürünü geleceğe aktaran bir merkez olarak tasarladıklarını anlattı. Köyde caminin yanı sıra mektep ve konak gibi yapıların da bulunmasını istediklerini ifade eden Perçi, Ladik’in Osmanlı dönemindeki tarihî önemine dikkat çekerek, "Biz bu kültürün yaşamasını istedik. Ambarköy Açık Hava Müzesi’ni bu açıdan geliştirmiştik. Böyle bir köyde de bir cami, köy mektebi ve konak olmalı derken projemiz gelişti. 4 yıl sürdü. Çok güzel proje oldu" ifadelerini kullandı.

Ladik ilçesi girişinde bulunan Ambarköy Açık Hava Müzesi, ilçeye gelenlerin ilk uğrak noktası oluyor.