Mekke Ortak Savunma Anlaşması Meclis'te Görüşülüyor

Mekke Ortak Savunma Anlaşması’nın uygun bulunduğuna ilişkin Meclis Başkanı Numan Kurtulmuş’un imzasını taşıyan yasa teklifi, TBMM Dışişleri Komisyonu’nda görüşülmeye başlandı.

Dışişleri Komisyonu, AK Parti Ankara Milletvekili Fuat Oktay başkanlığında Türkiye, Pakistan ve Suudi Arabistan arasında imzalanan Mekke Ortak Savunma Anlaşması’nın uygun bulunduğuna ilişkin Meclis Başkanı Numan Kurtulmuş’un imzasını taşıyan yasa teklifini görüşmek için toplandı. Toplantının açılışında konuşan Komisyon Başkanı Oktay, "Bugün Komisyonumuzda görüşeceğimiz ’Türkiye Cumhuriyeti, Pakistan İslam Cumhuriyeti ve Suudi Arabistan Krallığı Arasında Ortak Savunma İçin Mekke Anlaşması’, bahsettiğim bu bölgesel sahiplenme irademizin ve coğrafyamızda caydırıcılığı artırarak barışı tahkim etme kararlılığımızın somut ve son derece önemli bir adımını oluşturmaktadır. Yıllardır Orta Doğu ve çevre coğrafyalar, dışarıdan dayatılan müdahalelerin, ithal güvenlik formüllerinin ve vekalet savaşlarının bedelini ağır bir şekilde ödemiştir. Bu gidişata dur denilmesi ve bölgenin sorunlarına bizzat bölge içerisinden çözümler üretilebilmesi büyük önem taşımaktadır. Bu kapsamda, ’Uygun Bulma Kanun Teklifinin Genel Gerekçesinde’ de vurgulandığı üzere, Mekke Anlaşması ile ’stratejik diyaloğu, karşılıklı güveni ve birlikte çalışma kültürünü büyüterek, Orta Doğu’da kolektif bir caydırıcılık kalkanı inşa edilmesi’ kayda değer bir gelişmedir. Dün Tahran’da yapılan görüşmeler bu anlamda kıymetlidir" ifadelerini kullandı.

Bölgesel Güvenlik ve Savunma Vurgusu

Türkiye’nin imzaladığı ve taraf olduğu anlaşmaların bir saldırı, yayılmacılık ya da üçüncü ülkelere karşı bir bloklaşma ittifakı olmadığını vurgulayan Oktay, "Tam aksine, ülkemiz caydırıcılığı artıracak, coğrafyamızı tahkim edecek, barışı ve istikrarı hedefleyen savunma anlaşmalarının tarafıdır. Bu bağlamda, Mekke Anlaşması’nın dışlayıcı bir güvenlik mimarisi önermemesi ve bölgesel barış ve istikrar vizyonunu paylaşan diğer aktörlerin katılımına imkân tanıması bağlamında kıymetlidir. Öte yandan, anlaşmanın genişleme sürecinin, kontrolsüz bir mekanizmaya izin vermemesi de önemlidir. İttifakın büyümesi ve yeni üyelerin kabulü, ’çekirdek tarafların’ ve ülkemizin onayına tabi olması doğal olarak büyük ehemmiyet taşımaktadır. Keza Genel Gerekçe’de belirtildiği üzere, Mekke Anlaşması; tarafların birbirlerinin bağımsızlığını, egemenliğini ve toprak bütünlüğünü korumak adına Birleşmiş Milletler Şartı’ndan doğan meşru müdafaa haklarını kullanırken tam bir dayanışma içinde olmalarını, uluslararası yükümlülüklerine halel getirmeden, bu doğrultuda askeri imkân ve yeteneklerini paylaşmalarını öngörmektedir" dedi.

Oktay’ın konuşmasının ardından Dışişleri Bakan Yardımcısı Levent Gümrükçü, anlaşmanın detaylarına ilişkin bilgilendirme yaptı. Anlaşmanın, 3 ülke arasındaki özel dostluk ilişkilerinin bir uzantısı olmanın yanı sıra, bölgede ihtiyacı giderek daha fazla hissedilen bölgesel sahiplenme anlayışının da somut bir ürünü olduğunu söyleyen Gümrükçü, "Bölgemizdeki sorunların daha da çetrefilli bir hale geldiği günümüzde, anlaşmanın tarafı 3 ülke, bu sorunlara dışarıdan çözüm bulunmasını beklemek yerine, sorumluluk üstlenerek, iş birliği ve kolektif savunma anlayışına dayalı bir bölgesel güvenlik mimarisini ilk adımına atmış ve bu yönde oluşturulacak kurumsal yapının hukuki zeminini ortaya koymuştur" şeklinde konuştu.