Aydın ve Muğla sınırındaki Latmos Dağları'nda yetişen püren bitkileri, benzersiz ekosistemi ve geleneksel arıcılık faaliyetlerini nasıl destekliyor?

Aydın ve Muğla sınırları içerisinde uzanan Latmos Dağları’nda doğal olarak yetişen püren bitkileri, ekosistemin devamlılığı ve yöre halkının geleneksel üretim faaliyetleri açısından kritik bir rol üstleniyor. Ekosistemi Koruma ve Doğa Sevenler Derneği (EKODOSD) Başkanı Bahattin Sürücü, pürenlik alanların yalnızca bitki örtüsünden ibaret olmadığını, arıcılıktan hayvancılığa kadar pek çok faaliyeti destekleyen yaşam alanları olduğunu belirterek korunmaları gerektiğine dikkat çekti.

Halk arasında funda, püren ve süpürge çalısı olarak bilinen bitkiler, Latmos’un fıstık çamları arasında pembe ve mor çiçekleriyle doğal peyzajın önemli bir parçasını oluşturuyor. Özellikle sonbaharda çiçeklenen püren türleri, diğer bitkilerin çiçeklenmesinin azaldığı dönemlerde bal arılarına nektar ve polen kaynağı sağlıyor. Püren nektarından elde edilen ballar ise koyu renkleri ve kendine özgü aromalarıyla biliniyor.

Antik Dönemden Günümüze Arıcılık Geleneği

Pürenlerin yalnızca bitki örtüsü olmadığını vurgulayan EKODOSD Başkanı Bahattin Sürücü, Latmos’un arıcılık geçmişinin binlerce yıllık bir kültürel zenginliğe sahip olduğunu ifade etti. Antik dönemde Karya bölgesindeki bal üretimi ve ticaretinin ekonomik yaşamda önemli bir yere sahip olduğunu belirten Sürücü, tarihi kaynaklarda Latmos Herakleiası, Pidasa ve Theangela’dan Mısır’a bal gönderildiğine dair kayıtlar bulunduğunu aktardı.

Dağın hemen her köşesinde devasa kayaların üzerinde 'kovanlık' adı verilen arı barınaklarıyla karşılaşıldığını belirten Sürücü, pürenlerin arı beslenmesinin yanı sıra keçilerin otlatıldığı ve zengin bir yaban hayatının devam ettiği makilik alanların da vazgeçilmez bir parçası olduğunu vurguladı.

Biyolojik Çeşitlilik İçin Bütüncül Koruma Çağrısı

EKODOSD Bilim Danışmanı Prof. Dr. Ali Çelik ise bitkinin ekolojik önemine dikkat çekerek Erica cinsinin dünya genelinde 700’den fazla türle temsil edildiğini belirtti. Çelik, iklim değişikliği ve doğal yaşam alanlarının tahrip edilmesinin hassas dengeleri bozabileceğini, arı besin kaynaklarının azalmasının ise koloni sağlığını ve bal üretimini olumsuz etkileyebileceğini kaydetti.

Uzmanlar, pürenlik alanların kıraç araziler olarak değerlendirilmemesi gerektiğinin altını çizerek; Latmos’un doğal, arkeolojik, jeolojik ve kültürel değerlerinin bir bütün olarak ele alınması ve bölgeye uygun bütüncül bir koruma statüsü oluşturulması çağrısında bulundu.