Marmara’yı etkisi altına alan son meteorolojik dalga, İstanbul’da yine kaçınılmazı yaşattı.

Bugün kentin üzerine birden çöken ve göz gözü görmez hale getiren sağanak, alçak kesimleri, alt geçitleri ve ana arterleri kısa sürede adeta göle çevirdi. Şehir içi ulaşım durma noktasına gelirken, caddelerden yükselen su seviyesi akıllara yine aynı soruyu getirdi: Bu havalar Karadeniz’e kayarsa ne olacak?

Marmara’dan doğuya doğru sarkan bu yağışlı hava kütlesi, gözleri doğrudan sel hafızası tazeliğini koruyan Kastamonu’ya ve Karadeniz sahiline çevirmiş durumda.

İKİ FARKLI ŞEHİR, İKİ AYRI FELAKET SENARYOSU

İstanbul’da yaşanan tabloyu "şiddetli yağış" ile açıklamak kolaya kaçmak olur. Megakentteki temel kriz, topraksızlaşma ve kontrolsüz betonlaşma. Metrekareye düşen yağmur suyu süzülecek toprak bulamayınca doğrudan asfalttan akıp kanalizasyonu patlatıyor, şehir içi göllenmelere yol açıyor.

Kastamonu’da ise tehlikenin kimliği tamamen farklı.

Bizim coğrafyamızda risk, caddede su birikmesiyle sınırlı kalmıyor; dik yamaçlardan toplanıp vadi tabanlarına coşkuyla inen derelerin ve suya doyup kütle halinde kayan toprağın insafına kalıyoruz. İstanbul’da yağmur hayatı felç ederken, Kastamonu’da eğimli topografya ve daraltılmış dere yatakları doğrudan can ve mal güvenliğini tehdit ediyor.

KASTAMONU İÇİN RİSK NEREDE BAŞLIYOR?

Meteorolojiden gelen son veriler, Karadeniz üzerinden beslenen nemli havanın bölge genelinde yerel ama çok şiddetli sağanaklara dönüşebileceğini gösteriyor. Önümüzdeki saatler ve günler için Kastamonu ölçeğinde öne çıkan asıl tehlikeler şunlar:

 Sahil Hattında Ani Debı Yükselmeleri: Cide, Abana, Bozkurt ve İnebolu hattındaki akarsu ve derelerin üst havzalarına düşecek ani yağışlar, sahil kesiminde yatak taşmalarına zemin hazırlayabilir.

 Heyelan ve Şev Kaymaları: Özellikle Ilgaz geçidi, İnebolu yolu ve kırsal mahalle bağlantılarında halihazırda doygun olan toprak, dik yamaçlardan yollara taş ve çamur akmasına neden olabilir.

 Gece Baskınları: Bölgesel hava hareketleri Karadeniz'de genellikle gece veya sabaha karşı aniden sertleştiği için, kriz anında müdahale zorlaşabilir.

TEDBİRİ ELDEN BIRAKMAMAK GEREKİYOR

İstanbul’un teslim olduğu bu hava tablosu, yaklaşan Karadeniz rain sistemleri öncesi hepimiz için açık bir ikaz niteliğinde. Yetkililerin teteyye geçmesi kadar vatandaşın da bireysel önlemlerini alması şart:

1. Dere yataklarına araç park edilmemeli, kıyıda-köşede birikinti yapacak unsurlar temizlenmeli.

2. Şehirler arası ve köy yollarında seyreden sürücüler, özellikle kör virajlarda ve yamaç altlarında heyelan riskine karşı hız kesmeli.

3. Bodrum veya zemin katlarda ikamet edenler ile tarımsal faaliyetle uğraşanlar, valilik ve AFAD’dan gelecek sarı veya turuncu kodlu anlık uyarılara karşı gözünü kulağını resmi kanallardan ayırmamalı.