Tarihin İzinde programında Anadolu medeniyetleri ve Hititler ele alındı. Hititler Türk müdür sorusuna "vatandaşlık" ilkesiyle açıklık getirildi. Detaylar haberde!

Anadolu'nun 3500 Yıllık Hafızası: Hititler Türk mü, Yoksa Aynı Coğrafyanın "Kader Arkadaşı" mı?

Tarih meraklılarının yıllardır en çok tartıştığı ve sosyal medyada sık sık gündeme gelen "Hititler Türk müdür, Türklerle bir akrabalık bağı var mıdır?" sorusu, Tarihin İzinde YouTube kanalında yayınlanan son bölümde tüm boyutlarıyla masaya yatırıldı. Programda Anadolu'nun kadim tarihi, coğrafya-kültür ilişkisi ve medeniyetlerin sürekliliği üzerinden ezber bozan bir bakış açısı sunuldu.


Coğrafya Kaderdir: Kültürün Birincil Şekillendiricisi Anadolu

Yayın, toplumların tarihteki varlığını belirleyen en temel bileşen olan zaman ve mekan (coğrafya) ilişkisinin vurgulanmasıyla başladı. Konuk uzman, coğrafyanın tarih sahnesi olduğunu belirterek; mimariden giyim-kuşama, yeme-içme alışkanlıklarından dil ve dine kadar tüm kültürel unsurların yaşanılan coğrafyanın sunduğu koşullarla biçimlendiğini ifade etti.

Programda Fernand Braudel'in Akdeniz havzası üzerindeki coğrafya tezlerine ve Jared Diamond'ın Tüfek, Mikrop ve Çelik ile Çöküş kitaplarındaki teorilere atıfta bulunuldu. Hititlerin Anadolu’da, Sümerlerin Mezopotamya’da olmaması durumunda bugün insanlık tarihinin bambaşka anlatılacağı vurgulandı.

Ayrıca "Anadolu" kelimesinin etimolojisine değinen akademisyen, kelimenin Yunanca "Anatoli" (Güneşin doğduğu yer/yükseldiği yer) kökünden geldiğini belirterek, halk arasında yaygın olan "Ana-dolu" efsanesinin tatlı bir Türkçe yakıştırmadan ibaret olduğunu hatırlattı.

Türk Bilim İnsanlarının Coğrafi Üstünlüğü

Türkiye'deki akademisyenlerin dünya genelindeki arkeolog ve tarihçilere kıyasla büyük bir avantaja sahip olduğu vurgulandı. Tokyo, Roma (La Sapienza) veya Torino Üniversiteleri'ndeki uzmanlar Anadolu'yu dışarıdan bir laboratuvar olarak incelerken; Türk araştırmacıların bu coğrafyada doğup büyümesi sayesinde eski çağ insanının zihniyetini ve kültür aktarımını "1-0 önde" kavradıkları ifade edildi.

Hititler Türk müdür? Akrabalık Değil, "Vatandaşlık" Bağ bağlar!

Programın en çarpıcı anı ise "Hititler Türk müdür?" sorusuna verilen yanıt oldu. Akademisyen konuk, rahmetli hocası Prof. Dr. Ali Dinçol'un yaklaşımına atıfta bulunarak tartışmalara son noktayı koydu:

Madde işaretiGenetik ve Dilsel Ayrım: Hititler Hint-Avrupa (Indo-European) kökenli, Türkler ise Asya (Altay/Azenik) kökenlidir. Bu nedenle iki toplum arasında soy ya da dil akrabalığı bulunmamaktadır.

Madde işaretiVatandaşlık Kavramı: Türkler de Hititler gibi Anadolu'ya sonradan gelmiş ve burayı vatan edinmiştir. İki medeniyet arasındaki bağ akrabalık değil, "aynı coğrafyayı, aynı iklimi, aynı sorunları ve aynı vatanı paylaşan vatandaşlık bağı"dır.

Yer İsimleri ve Yaşam Kültüründeki Hitit Mirası

Hititlerin birdenbire buharlaşıp yok olmadığını belirten uzman, günümüzde kullandığımız pek çok şehir isminin ve günlük yaşam alışkanlığının doğrudan Hitit (veya Hitit öncesi Hatti) kültüründen süzülüp geldiğini aktardı:

Madde işaretiMalatya: Hititçedeki Melid / Meliti isminden geliyor.

Madde işaretiKonya: Hitit dönemindeki Ikuwaniya isminden türemiştir.

Madde işaretiKızılırmak: Hititlerin nehre "Maraššantiya" (kırmızı akan nehir) demesiyle günümüzdeki "Kızıl" adlandırmasının zihniyet olarak birebir aynı olduğu ifade edildi.

Tarım tekniklerinden kıyafet detaylarına, yeme-içme kültüründen coğrafi algıya kadar pek çok unsurun binlerce yıldır Anadolu'da kesintisiz bir devamlılık gösterdiği vurgulandı.