Balıkesir'in Ayvalık ilçesinde, kökleri 4 bin yıl öncesine dayanan geleneksel taş baskı yöntemiyle zeytinyağı üretimi asırlık usullerle devam ediyor.

Balıkesir'in Ayvalık ilçesine bağlı Mutluköy'de, tarihin en eski üretim miraslarından biri olan taş baskı yöntemiyle zeytinyağı elde edilmeye devam ediyor. Kökleri binlerce yıl öncesine uzanan geleneksel yöntemde, dalından toplanan zeytinler hiçbir kimyasal veya ısıl işleme tabi tutulmadan en saf haline dönüştürülüyor.

Granit Taşlarda Ezilerek Hazırlanıyor

Geleneksel üretim sürecinde zeytinler, granit taşlar arasında çekirdeğiyle birlikte ezilerek hamur kıvamına getiriliyor. Hazırlanan hamur, çulların içine yerleştirilerek baskı altında sıkıştırılıyor. Elde edilen öz, kısa bir dinlenme süresinin ardından suyun yüzeyine çıkarak saf zeytinyağı halini alıyor.

'Zeytinin Çekirdeğindeki Şifa Yağa Karışıyor'

Mutluköy'de babasından devraldığı mesleği sürdüren üretici Erdinç Tügen, taş baskı yönteminin geçmişte hayvan gücüyle yapıldığını, 1930'lu yıllardan itibaren ise makineleşmeye geçildiğini belirtti. Temel metodun değişmediğini vurgulayan Tügen, şu ifadeleri kullandı:

"Zeytinimizi taşa atıyoruz ve taş dönerek zeytini çekirdeğiyle birlikte öğütüyor. Çekirdeğin içindeki şifa değerleri ile antioksidanlar doğrudan yağa karışıyor. Hamurları çullarımıza koyup baskıda sıkıştırıyoruz. Yağ sudan hafif olduğu için birkaç dakika içinde üste çıkıyor ve süzerek alıyoruz."

Besin Değerleri ve Doğallık Korunuyor

Taş baskı zeytinyağının tamamen taze sıkılmış meyve suyu niteliğinde olduğunu ifade eden Tügen, hiçbir ısıl işlem uygulanmadığı için vitamin, mineral ve antioksidanların korunduğunu aktardı. Kontinü sistemlere kıyasla daha fazla zeytinden daha az yağ elde edildiğini kaydeden Tügen, bu durumun maliyete yansıdığını ancak ürünün besin değeri ve kalitesiyle bu emeğin karşılığını verdiğini dile getirdi.