Akciğer kanserini hastalık ortaya çıkmadan yıllar önce öngören 14 proteinlik biyolojik imza, kişiselleştirilmiş onkoloji alanında büyük umut vadediyor.

48 binden fazla kişinin verileriyle geliştirilen 14 proteinlik biyolojik imza, akciğer kanseri riskinin hastalık ortaya çıkmadan yıllar önce öngörülebilmesine yönelik yeni bir yaklaşım sunuyor. Araştırmanın önemli bir bilimsel adım olduğuna dikkat çeken Tıbbi Onkoloji Uzmanı Prof. Dr. Deniz Arslan, "Bu araştırma, kişiselleştirilmiş onkolojinin tedaviden korunmaya doğru genişleyebileceğini gösteren güçlü bir bilimsel işarettir" dedi.

Akciğer kanseri, uzun süre belirti vermeden ilerleyebilmesi nedeniyle erken tanı açısından önemli güçlükler barındırıyor. Hastalığın henüz klinik bulgular ortaya çıkmadan önce biyolojik izler bırakabileceğine yönelik araştırmalar ise risk değerlendirmesinde yeni yöntemlerin geliştirilmesine zemin hazırlıyor. University College London (UCL) ve Francis Crick Enstitüsü araştırmacılarının duyurduğu ve Cell dergisinde yayımlanan çalışma, kanda ölçülen 14 proteinden oluşan bir imzanın akciğer kanseri tanısından beş yılı aşkın süre önce artmış riski işaret edebileceğini ortaya koyuyor. Medicana International İstanbul Hastanesi Tıbbi Onkoloji Uzmanı Prof. Dr. Deniz Arslan, bu araştırmanın kanser gelişmeden önce yüksek riskli biyolojik süreçlerin tanınması açısından önemli bir bilimsel gelişme olduğunu belirtti.

Kanda Ölçülen 14 Protein Yıllar Öncesinden Sinyal Veriyor

Prof. Dr. Deniz Arslan, araştırmada elde edilen bulguların biyolojik risk göstergelerinin farklı popülasyonlarda değerlendirilmesi açısından önemli bir bilimsel temel sunduğunu ifade etti. Araştırmacılar, UK Biobank kapsamında 48 binden fazla kişinin kan örneklerini makine öğrenmesi yöntemleriyle analiz etti. Yaş, sigara kullanımı ve geçmiş akciğer hastalıkları gibi klinik değişkenlerle birlikte değerlendirilen 14 proteinlik imza, ilerleyen dönemde akciğer kanseri gelişen bireylerde belirginleşti. Bulguların dünyanın farklı bölgelerinden sekiz ayrı veri kümesinde doğrulanması, söz konusu biyolojik imzanın daha geniş bir popülasyonda değerlendirilmesine yönelik bilimsel dayanak oluşturdu.

İnflamatuvar Süreçler Kanser Öncesi Değişebiliyor

Çalışmanın öne çıkan yönlerinden biri, söz konusu proteinlerin doğrudan tümörden kaynaklanmayabileceği; kanser oluşmadan önce akciğer dokusunda gelişen değişmiş inflamatuvar ortamı yansıtabileceği yönündeki bulgular oldu. Sigara dumanı ve hava kirliliği gibi çevresel etkenlerin bu süreçte rol oynayabileceği değerlendiriliyor. Prof. Dr. Deniz Arslan, araştırmacıların IL-1 aracılı inflamasyonun hedeflenmesinin gelecekte koruyucu tedavilere yönelik yeni yaklaşımlar geliştirilmesine katkı sağlayabileceğini öne söylediğini aktardı. Ancak bu mekanizmanın insanlarda akciğer kanserini önlediği henüz kanıtlanmış değil.

Tarama Testi Olarak Kullanılmıyor

Prof. Dr. Deniz Arslan, bugün için 14 proteinlik panelin rutin akciğer kanseri taramasında kullanılan bir test olmadığını ve kanıta dayalı tarama yöntemlerinden biri olan düşük doz toraks bilgisayarlı tomografisinin (BT) yerini almadığını vurguladı. Sigaranın bırakılması, tütün dumanından ve hava kirliliğinden korunma ile uygun risk grubundaki kişilerin düşük doz BT ile taranmasının temel stratejiler arasında yer aldığını belirten uzmanlar, gelecekte kan proteinleri ve görüntüleme yöntemlerinin birlikte değerlendirilmesiyle daha isabetli izlem yapılabileceğini öngörüyor.